|
Początki
klasztoru stopnickiego sięgają I połowy XVII wieku. W tych latach
urząd wojewody sandomierskiego, a zarazem starosty stobnickiego sprawował
Krzysztof Ossoliński herbu Topór. Wywodził sie on z rodu o głębokich
tradycjach katolickich, co podkreślił m.in. na zbudowanym przez siebie
zamku “Krzyżtopór”, gdzie nad bramą wjazdową umieścił obok
rodowego toporu właśnie krzyż, jako potwierdzenie posiadania głębokiej
wiary. Dla odparcia wpływów reformacyjnych, dość silnych w owych czasach,
ufundował on klasztor w Stopnicy, który w 1637 roku objęli księża
reformaci.
 Obiekt
ten został wzniesiony w stylu barokowym i nosił tytuł Świętych Marii
Magdaleny i Franciszka z Asyżu.
Przedstawiciele wielu rodów szlacheckich, jak: Bidzińscy, Dembińscy
herbu Rawicz, Lanckorońscy, Lubienieccy, Rupniewscy czy Sołtykowie,
wspierali finansowo i rzeczowo klasztor, często znajdując w nim także
miejsce swojego spoczynku. to tutaj została pochowana matka słynnego
pamiętnikarza Jana Chryzostoma Paska, a podobno także i on sam (zm.
w 1701 roku). Jest to o tyle prawdopodobne, gdyż Jan Chryzostom Pasek
był w latach 1667-1687 właścicielem pobliskiej wsi Smogorzów.
W XVII wieku klasztor zrabowały wojska szwedzkie Karola Gustawa i węgierskie
Rakoczego (1655 i 1657).
W okresie powstania listopadowego o. Leonard Krzyżanowski, w swoich
kazaniach nawoływał młodzież do walki z zaborcą. Również w czasie powstania
styczniowego, stopnnicy zakonnicey nie pozostali bierni. Wielu z nich
pomagało powstańcom, za co poddani byli nadzorowi policyjnemu. Sam klasztor
stopnicki uniknął wówczas natychmiastowej kasaty. Był on jednak przeznaczony
na wymarcie (obowiązywał zakaz przyjmowania do nowicjatu) i miał ulec
rozwiązaniu po śmierci ostatniego zakonnika. Tym ostatnim zakonnikiem
stopnickim miał być o. Dionizy Goc, zmarły w 1920 roku. Dzięki temu,
że udało się mu dożyć czasów niepodległej Polski, klasztor zachował
ciągłość istnienia.
 W
dniach 12-13 września 1914 roku w klasztorze stopnickim stacjonowali
ułani rotmistrza Mieczysława Byliny-Prażmowskiego, których to 13 września
tegoż roku odwiedził sam Józef Piłsudski. Okres II wojny światowej
przyniósł klasztorowi niepowetowane straty. Wycofujący się hitlerowcy
wysadzili świątynię klasztorną w powietrze 7 listopada 1944 roku. Powojenne
władze nie wydały zezwolenia na prowadzenie kościoła klasztornego. Z
tego powodu ojcowie reformaci w 1965 roku zaadaptowali na potrzeby kościelne
zachodnie skrzydło budynku.
W 1979 roku klasztor przejęło Zgromadzenie Księży Sercanów (SCJ), oparte
na regule Francuza sługi bożego ks. Leona Dehona. Nowi gospodarze zajęli
się modernizacją budynków klasztornych, w których urządzili nowicjat
dla kandydatów do zgromadzenia. W 1981 roku zmieniono także patronów
kościoła ze Świętej Marii Magdaleny i Świętego Franciszka z Asyżu na
Świętego Antoniego Padewskiego.
Kościół jest skromnie urządzony, jednak posiada swoisty klimat zadumy.
Po obu stronach prezbiterium wiszą obrazy: po lewej kopia obrazu Matki
Boskiej Częstochowskiej, po prawej zaś olejny obraz św. Antoniego Padewskiego,
który ocalał z wysadzonego w powietrze kościoła. Dziś obraz ten stanowi
główny przedmiot kultu w klasztorze stopnickim, a jego ocalenie podczas
wojennej zawieruchy tworzy pewną analogię do kultu Matki Boskiej Stopnickiej
z kościoła farnego, której obraz również przetrwał zniszczenie świątyni.
Po obu stronach nawy znajduje się czternaście stacji drogi krzyżowej
w postaci olejnych obrazów malowanych na desce.
Obecnie z dawnego kościoła ocalało jedynie arkadowe przejście z nawy
do kaplicy Świętej Anny, z której pozostały fragmenty murów w przyziemiu.
Od 1971 roku służy ono jako dzwonnica (wiszą tu dwa niewielkich rozmiarów
dzwony: „Józef i „Antoni"). Pod nim znajduje się wejście
do podziemi kościoła. Na wschodnim murze przyklasztornego cmentarza
widnieją dwie tablice pamiątkowe: pierwsza - upamiętniająca 50-lecie
śmierci marszałka J. Piłsudskiego i druga - poświęcona pamiętnikarzowi
J. Ch. Paskowi. Obydwie wykonano według projektu artystki-rzeźbiarki
Anny Henisz-Leszczyńskiej.
W ogrodzie klasztornym znajduje się kapliczka domkowa, zbudowana w 1658
roku w stylu barokowym. Została ona wzniesiona na rzucie prostokąta
ze sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi. Wewnątrz niej znajduje się kamienna
rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem i św. Antonim Padewskim.
Od 1995 roku w północno-zachodnim korytarzu klasztornym sercami stworzyli
wystawę zbiorów pochodzących głównie z działalności misyjnej tego zgromadzenia.
Ostatnio wystawa klasztorna nabrała znamion muzeum, gdyż została
rozszerzona o dwa korytarze, gdzie znalazły się ocalałe zabytki ruchome
z klasztoru oraz stare fotografie Stopnicy, w szczególności zburzonego
kościoła klasztornego.
tomko
|
