|
Prozaik i poeta, autor tekstów i muzyki do przedstawień teatralnych, tłumacz poetów anglojęzycznych, ale przede wszystkim wielki pasjonat Stefana Żeromskiego, Ziemi Świętokrzyskiej i jej mieszkańców.
Świętosław Krawczyński urodził się 3 V 1913 r. w Łazach koło Zawiercia. Jego ojciec, z zawodu aptekarz, posiadał w latach 30-tych XX w. majątek ziemski koło Jędrzejowa. Przyszły pisarz uczęszczał do gimnazjum jezuickiego w Chyrowie, a następnie, w latach 1931-36, studiował prawo początkowo na Uniwersytecie Jagiellońskim, później na Uniwersytecie Warszawskim. Pobyt w dwóch wielkich ośrodkach kulturalnych w kraju umożliwił Krawczyńskiemu kontakt z ówczesnymi prądami w literaturze i sztuce. Tedy też zaangażował się w działalność artystyczną i podjął pierwsze próby literackie. Doświadczenia te zaowocowały kilka lat po wojnie w Kielcach.
Po studiach kontynuował Krawczyński naukę w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii we Włodzimierzu Wołyńskim, a następnie służył w 22PAL w Przemyślu. Gdy wrócił z wojska, rozpoczął w 1939 r. w Kielcach aplikację sądową. Przerwał ją niestety wybuch wojny. Pisarz brał czynny udział w kampanii wrześniowej, za co trafił do niemieckiej niewoli. W stalagach? związał się ze środowiskiem artystycznym organizującym teatr. Tworzył do przedstawień teksty i muzykę. Ponadto tłumaczył wiersze poetów anglojęzycznych.
Po wyzwoleniu pracował kilka lat w Niemczech jako obrońca. To samo stanowisko objął już w Kielcach, gdzie osiedlił się w 1947 r. i gdzie ukończył aplikację adwokacką. Pisarz jednocześnie pełnił funkcję radcy prawnego, m.in. w Teatrze im. S. Żeromskiego. Ówczesny dyrektor, Tadeusz Byrski, cenił w Krawczyńskim również jego zdolności artystyczne. Pisarz skomponował muzykę do wodewilu, a w inscenizacji "Dziadów" grał na fortepianie. Był także autorem tekstów i muzyki wykorzystywanych w Studium Teatralnym państwa Byrskich, a poza tym, na potrzeby Teatru Lalek, stworzył muzykę do przedstawień dla młodszej widowni.
Działalność Krawczyńskiego nie ograniczała się tylko do teatru. Przez wiele lat prowadził audycje w kieleckiej rozgłośni Polskiego Radia i był członkiem Klubu Literackiego - oddziału ZLP. Ponadto pisywał do "Słowa Ludu" recenzje, opowiadania i felietony prawnicze, natomiast od 1971 r. na łamach miesięcznika "Przemiany" publikował utwory tematyczne związane z Kielecczyzną. Miały formę częściowo reportaży, częściowo wspomnień. Cykl nosił tytuł "Raptularz". Współpraca Krawczyńskiego z "Przemianami" rozpoczęła się od nagrody, jaka pismo uhonorowało jego książkę pt. "Raptularz świętokrzyski" wydaną w 1970 r. Slowo "raptularz" oznacza księgę do wpisywania anegdot lub ciekawych opowieści i doskonale oddaje charakter dzieła Krawczyńskiego oraz artykułów zamieszczanych w "Przemianach". "Raptularz świętokrzyski" to notatnik osoby zafascynowanej Ziemią Świętokrzyską i jej mieszkańcami. Pełen jest nie tylko faktów, ale i własnych spostrzeżeń oraz przejmujących historii ludzkich. Utwór, choć nie jest debiutem autora, (pisarz debiutował w 1965 r. powieścią pt. "Klub śniętej ryby") stanowi, podobnie jak tom "Opowieści spod Wielkiego Kamienia" (1972), świadectwo wielkiej pasji Krawczyńskiego w poznawaniu regionu. Oba teksty są owocem wieloletnich wędrówek po Kielecczyźnie oraz rozmów z ludźmi.
Świętosław Krawczyński zasłynął jako człowiek bardzo wykształcony (znał łacinę, grekę, niemiecki i angielski), niezwykle aktywny i o wielu zainteresowaniach. W 1972 r. za całokształt twórczości otrzymał nagrodę Miasta Kielce. Dwa lata później przyznano mu odznakę Zasłużony Działacz Kultury. Zmarł 10 III 1977 r. w Kielcach. W roku 1987 staraniem Kazimiery Zapałowej ukazał się tomik jego poezji pt. "Chromatyka jesieni". Dopiero po śmierci Świętosława Krawczyńskiego wydano także 2 albumy poświęcone Kielecczyźnie, których jest współautorem: "Góry Świętokrzyskie" (1980) i "Najsciślejsza moja ojczyzna" (1987).
Monika Michta
|
