"Nasza BABA JAGA" - Pismo Świętokrzyskie

Kielce dawniej i dziś

Ulica Bodzentyńska

Jedną z głównych wylotowych dróg w dawnych Kielcach była ulica Bożęcka. Jej nazwa wywodzi się od miasta Bodzentyn, dawniej zwanego Bożęcinem. W XIV i XV wieku miasto to było ważnym ośrodkiem dla całego regionu. Zanim biskupi krakowscy wybrali Kielce za swoją siedzibę na tych terenach, to właśnie w Bożęcinie znajdowała się ich główna rezydencja. Nazwa Bodzentyn, jak wiadomo, pochodzi od jego fundatora biskupa Bodzanty. Z czasem Bożęcin utracił dawne znaczenie, a obecnie jest to niewielkie miasto u podnóża Gór Świętokrzyskich znane najbardziej z końskich targów.

Nazewnictwo ulicy zmieniało się wraz z nazwą miasta. W najstarszych zapisach z 1668 roku wymieniano nazwę Bożęcka, poźniej występowała jako Bodzęcka (1789 r.), a po I wojnie światowej przybrała postać Bodzentyńskiej. Po 1945 roku nadano ulicę imię Armii Czerwonej, co w tamtych czasach miało zapewne prestiżowe znaczenie. Historyczną nazwę ulicy Bodzentyńskiej przywrócono uchwałą Rady Miejskiej z 14.IX.1989 roku.

W kamienicy pod nr 1 na początku XX wieku funkcjonowało przez kilkanaście lat prywatne gimnazjum żeńskie Emilii Znojkiewiczowej. W pozostałych budynkach przy Bodzentyńskiej mieściły się przeważnie piekarnie, jatki i inne zakłady rzemieślnicze, z których najważniejszym był warsztat Romana Kluźniaka. Z czasem firma tego zdolnego rzemieślnika przeobraziła się w duży zakład przemysłu metalowego. Przy posesji 25 stoi do dziś zabytkowy spichlerz zbudowany w XVIII wieku, a u zbiegu ulic Bodzentyńskiej i Kościuszki znajduje się klasycystyczny dworek z I połowy XIX wieku. Kilka metrów dalej istniał dawniej dom, w którym mieściła się redakcja "Ech Kieleckich", założona w 1906 roku przez Zofię Nałkowską i jej męża Leona Rygiera. Po drugiej stronie ulicy znajduje się polski autokefaliczny kościół prawosławny, obok którego przyciąga wzrok przechodniów odnowiona kamienica "Pod Zegarem".

W czasach okupacji hitlerowskiej ulica Bodzentyńska znajdowała się na obszarze tzw, małego getta żydowskiego, do którego prowadziła brama na placu św. Wojciecha. W latach powojennych rola ulicy, wraz z wprowadzeniem nowego układu komunikacyjnego w mieście, ograniczona została do funkcji drogi łączącej Rynek z dwupasmową arterią w kierunku Lublina nazwaną Aleją IX wieków Kielc, której przedłużeniem jest obecnie ulica Sandomierska.

Dzisiaj, mimo upływu wielu lat i olbrzymich przemian urbanizacyjnych w mieście, ulica Bodzentyńska zachowała swój historyczny charakter. Nadal istnieją przy niej parterowe domy ze specyficznymi bramami i podwórzami, a cała ulica jest wybrukowana "kocimi łbami". Również ostatni remont drogi, zakończony w 2003 roku, nie zmienił jej charakterystycznego wyglądu. Wymieniono starą nawierzchnię wykorzystując jako jej strukturę nową kostkę brukową. Ulica zyskała też owe chodniki, kanał deszczowy i sanitarny z przyłączami do budynków, sieć wodociągową i gazową.

Obecnie ulica Bodzentyńska jest jedną z głównych dróg "starych Kielc" i powinna się ona znaleźć na trasie każdej turystycznej wycieczki po dawnych Kielcach. Wzgórze, na którym stoi kościół św. Wojciecha, do którego podjazd prowadzi właśnie od strony ulicy Bodzentyńskiej, stanowi najstarszą część założonego przed IX wiekami miasta.

Tomasz Kosiński