|
Rynek
Rynek jest jednym z najstarszych placów Kielc (1295 rok). Od 1295 roku
zwał się locum forense" - miejsce targowe i sądowe. Od czasów lokacji
miasta na prawie magdeburskim (ok. 1364 r.), nadanym przez biskupa
krakowskiego Bodzantę Jankowskiego, zwany "Rynkiem" lub "Zajazdem".
Rynek miał kształt uwarunkowany przebiegiem ciągów komunikacyjnych
pomiędzy kolegiatą a średniowieczną osadą przy kościele Św. Wojciecha.
Wtedy też wytyczono cztery ulice: Bodzentynską (Bożęcką), Leonarda,
Małą i Dużą (Wielką) lub Mała i Duża Droga", gdyż prowadziły z Rynku,
przylegając do Wielkiego i Małego Pola", stąd ich nazwy. Później przybyły
ulice Piotrkowska, Kozia, Radomska (Warszawska), wybudowana dopiero
w roku 1837.
Kiedy król Zygmunt I w 1535 roku potwierdził posiadanie przez Kielce
prawa magdeburskiego, ustali! termin wtorkowego jarmarku i targu tygodniowego,
wybudowano na środku Rynku ratusz. Hojnym fundatorem owego gmachu był
prawdopodobnie (wg prof. J. Pazdura) bp krakowski Jan Konarski:
Byl to budynek murowany pośrodku rynku, piętrowy, powiązany z wieżą,
która służyła za więzienie. Parter zajmowała sień i strażnica zwana
później kordegardą oraz obszerne pomieszczenie, przewidziane być może
na sklep lub szynk, a obrócone w XVI wieku napostrzygalnię sukna. Piętro
zajmowały dwie izby - radziecka i wójtowska, obok znajdowało się pomieszczenie
oddzielne na archiwum. U drzwi ratusza wisiał przykuty żelazny łokieć,
a w sieni znajdowały się wzorce różnych miar sypnych i waga. Strzegł
tego urzędnik "ważnik" i pobierał odpowiednie opłaty. Miasto wydzierżawiało
wagę za sumę ryczałtową. Urząd "ważnika" w roku 1632 sprawował bogaty
mieszczanin Lenartek.
Dzierżawca pomieszczeń parterowych potwierdza (akta), że budynek w roku
1555 stal i dobrze funkcjonował. Utrzymywany był z opłat dzierżawcy,
roli "ważnika", z pobieranego rogatkowego za przegon bydła i placowego
za postój w czasie jarmarku i targu. Ratusz ten spłonął. Jednocześnie
z ratuszem zostały w wieku XVI zbudowane cztery bramy. Jedna z nich
znajdowała się przy ulicy Bodzentyriskiej, przy skrzyżowaniu z Wesołą.
Druga przy ulicy Rdzańskiej (Piotrkowskiej) u zbiegu Starowarszawskiego
Przedmieścia. Trzecia zamykała ulicę Dużą przy kolegiacie. Czwarta ograniczała
gościniec chęciński na skrzyżowaniu dzisiejszej ulicy Spacerowej i Ogrodowej
i skręcała do karczmy "Wesołej". W rynku handlowano odzieżą, wyrobami
bednarskimi oraz żywnością.
Od roku 1759 hp A. Zaluski polecił budować w rynku tylko domy murowane,
piętrowe z podcieniami, a ich właściciele zwalniani byli na pewien czas
z podatków. Zabroniono w pomieszczeniach gospodarczych na terenie miasta
trzymać trzodę. Na podstawie opracowanego przez geometrę Potockiego
planu rozpoczęto prace komunalne. Wybudowano parę ulic, wykonano kryte
rowy, odprowadzające nieczystości z Rynku do pobliskiej Silnicy. W roku
1835 w zachodniej części Rynku zaczęto budowę nowego ratusza (obecny
Urząd Miejski). W miejsce spalonego ratusza planowano urządzić wodozbiór,
jako basen przeciwpożarowy. Zrobiono to dopiero w okresie okupacji hitlerowskiej.
Obecnie jest tu fontanna. Nazwa - Rynek lub Rynek Miejski - utrzymała
się do roku 1929. Do tego czasu przetrwały również podjazdy, sienie,
piwnice i części podcieni, których dawniej było dookoła Rynku 28. W
roku 1929 przemianowano Rynek na plac Marszałka Piłsudskiego. Niemcy
wprowadzili nazwę Adolf Hitler-Platz. Po wyzwoleniu nazwano go placem
Partyzantów AL. Obecnie nosi nazwę Rynku. Targi odbywały się tu do roku
1935. Zachował się do dziś średniowieczny układ przestrzenny z ulicami
wychodzącymi z jego naroży.
|
