"Nasza BABA JAGA" - Pismo Świętokrzyskie

Plac Wolności

Plac, który powstał w końcu XIX wieku jako centralny punkt nowocześnie zaprojektowanej dzielnicy Kielc, miał z założenia funkcjonować jako nowy rynek miejski. Było to związane z planem nowego zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał przeniesienie centrum miasta z Rynku, właśnie w okolice nowego placu znajdującego się pomiędzy ulicami Hipoteczną, Słowackiego oraz Ewangelicką i Śniadeckich. Z początku nazywał się Placem Bazarowym, co wynikało z jego funkcji handlowych w tym okresie. W 1918 roku otrzymał urzędową nazwę Placu Wolności jako wyraz euforii związanej z wyzwoleniem spod okupacji zaborców. Od tej pory, na placu obchodzono święta państwowe i ważniejsze uroczystości. To tutaj ustawiono symboliczny katafalk z trumną zmarłego w 1935 roku Marszałka Józefa Piłsudskiego, przy którym czuwała warta honorowa. Plac Wolności zapełnił się w te dni tysiącami kielczan, którzy wraz z władzami miejskimi uczestniczyli tu we mszy żałobnej za duszę Marszałka. Wówczas to na żałobnym posiedzeniu Rady Miejskiej wysunięto pomysł budowy pomnika Józefa Piłsudskiego w Kielcach. Gdyby doszło do jego realizacji zapewne stanąłby na honorowym miejscu, na Placu Wolności.

Pomino nadania nowej nazwy, popularne "Bazary" funkcjonowały jednak nadal w języku powszechnym kielczan, gdyż istniały tutaj jatki i handlowano przeróżnym towarem. Zanim przebudowano Rynek, w 1927 roku Magistrat wyznaczył punkty sprzedaży artykułow spożywczych w dni jarmarczne i targowe, a handel innymi artykułami przeniesiono na Plac Wolności do wybudowanych w 1864 roku Miejskich Hal Targowych. Pod koniec lat dwudziestych obejmowały one 19 sklepów, 20 jatek (czyli stoisk rzeźniczych i piekarniczych) oraz 13 składów. Wszystkie stoiska była wydzierżawiane przez prywatnych właścicieli od Zarządu Miasta. W 1933 roku przeniesionu z Rynku na Plac Wolności targi cotygodniowe, odbywające się we wtorki i piątki. Targi te ściągały do miasta kilka tysięcy osób, przybywających z całego powiatu, a często i z dalszych okolic. Z oczywistych względów w okresie okupacji hitlerowskiej zmieniono nazwę placu, a handel w tym miejscu na dobre zamarł. Władza ludowa w 1949 roku wybrała dla placu nowych patronów, którymi zostali Obrońcy Stalingradu. Taka nazwa istniała przez 40 lat, kiedy to uchwałą z 14 IX 1989 roku przywrócono dawną nazwę Placu Wolności.

Obecnie na placu istnieją kramy handlowe i stoiska z piwem. Biskup Kazimierz Ryczan w 2003 roku nie zdecydował się na postawienie przy placu ołtarza podczas uroczystości Bożego Ciała, mimo, że co roku przebiegała tędy trasa procesji z Katedry. Ołtarz stanął przed budynkiem rektoratu Akademii Świętokrzyskiej, dawnej siedziby Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Biskup skomentował tę decyzję słowami "Dziś plac ten nie jest ostoją wolności, a dom partii nie jest miejscem zniewolenia".

W budunku "Pod Zegarem" prowadzone są od niedawna prace adaptacyjne dla mającego tu powstać, na bazie Muzeum Zabawkarstwa, Centrum Zabaw i Zabawek, mieszczącego się dotychczas w skromnych, ciasnych pomieszczeniach przy ulicy Kościuszki. Być może za kilka lat, kiedy prace remontowe dawnych hal targowych zostaną zakończone, również sam Plac Wolności zostanie uporządkowany w taki sposób, by mógł pełnić zaszczytną rolę głównego placu miasta.