"Nasza BABA JAGA" - Pismo Świętokrzyskie

Kielce dawniej i dziś

Plac Panny Marii

Plac przed kielecką katedrą położony na Wzgórzu Katedralnym, zwanym także Wzgórzem Zamkowym pochodzi z 1803 roku. Wówczas na planie M. Potockiego występuje jako Plac Marii, natomiast w roku 1862 pojawia się jako "Rynek przed katedrą", a od 1908 - plac Świętej Marii.

Układ przestrzenny placu stanowią: od strony południowej - katedra kielecka pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Konstantyna z cudownym obrazem Matki Boskiej Łaskawej, wybudowana w 1171 r. z fundacji biskupa Gedeona, obok okazała dzwonnica powstała w XVII w. i kaplica ogrójcowa z 1760 r.; od strony zachodniej - dawny zajazd zw. "Domem pod Krakowiakami", mieścił się tu pierwszy hotel miejski; od strony północnej - plebania, dawna szkoła kolegiacka; od strony wschodniej - budynek kanonii z wizerunkiem Matki Boskiej Ostrobramskiej, wzniesiony w 1749 r. przez kanonika tumlińskiego - Słonkę, obok znajduje się Kuria Biskupia wybudowana w XIX wieku na miejscu dawnej kanonii.

W dziewiętnastym wieku plac katedralny był miejscem targowym. Jarmarki odbywały się we wtorki i piątki, a w niedzielę i dni odpustowe plac zapełniał się kramami z wyrobami ludowymi i dewocjonaliami.

Na Placu Panny Marii odbyła się w 1846 r. niedoszła egzekucja ks. Piotra Ściegiennego, któremu w ostatniej chwili zamieniono wyrok - zamiast zostać publicznie powieszonym trafił na zesłanie. To wydarzenie upamiętnia okazały kamień z pamiątkową tablicą.

Na tym placu w 1918 roku odbyła się także uroczysta msza dziękczynna w intencji niepodległości Polski. Wówczas to nieprzychylny Piłsudskiemu biskup Łosiński zabronił swoim księżom udziału w nabożeństwie. Pomimo tego zakazu kilku kieleckich kapłanów uczestniczyło jednak w tych uroczystościach .

Po wschodniej stronie placu znajduje się pomnik ks. Jerzego Popiełuszki, który ufundowała świętokrzyska "Solidarność". Pomnik odsłonięto w 15 rocznicę męczeńskiej śmierci księdza Jerzego 19.X. 1984 pod Włocławkiem. Dnia 20 października 1999 roku na uroczystość odsłonięcia pomnika przybyły tłumy kielczan.

Obecnie na Placu Panny Marii istnieje skwerek otoczony murkiem, z trawnikami i krzewami ozdobnymi. Niedawno odrestaurowana katedra i dzwonnica tworzą razem wspaniały dla oka widok - zwłaszcza w ciepły, słoneczny dzień - który na długo pozostaje w pamięci.

Tomasz Kosiński